Մարդն իր կյանքի ընթացքում ստեղծում է տարբեր իրեր: Մեր շրջապատի ցանկացած իր, կենդանի օրգանիզմ կարող ենք կոչել մարմին: Մարմիններ են քարը, ծառը, տունը, միջատը, մետաղալարը և այլն: Ինչպես տեսնում ես, մարմիններն այնքան շատ են, որ անհնար է բոլորը թվարկել: Դրանք բաժանում են բնական (բնության կողմից ստեղծված) և արհեստական (մարդու կողմից ստեղծված) մարմինների: Արեգակը, Լուսինը, մոլորակները համարվում են նաև տիեզերական մարմիններ: 

Մարմինները կազմված են նյութերից: Ձմռանը մեր տների ապակի­ները զարդարող եղյամը մարմին է, որը կազմված է ջրից: Ջուրն արդեն նյութ է: Մարմինները բաղկացած են տարբեր  նյութերից: Մեր մարմինը, օրինակ, բաղկացած է ջրից, ճարպերից, սպիտակուցներից, ածխաջրերից և այլ նյութերից: Բազմազան նյութերից են պատրաստված մեր բնակարանները, տանն օգտագործվող տարբեր սարքավորումները (արհեստական մարմիններ):

Նյութերը լինում են պինդ, հեղուկ և գազային: Ցանկացած պինդ մարմին ունի որոշակի ձև: Օրինակ՝ տուֆի որմնաքարը  ունի խորանարդի ձև, իսկ ձյան փաթիլը նման է կենտրոնից ճառագայթաձև ձգվող, կանոնավոր դասավորված սառցե բյուրեղների:
Հեղուկները և գազերը որո­շակի ձև չունեն: Հեղուկը ընդու­նում է այն անոթի ձևը, որի մեջ լցված է:
Խոհանոցում, գազօջախը մի­ացնելիս, զգում ես բնական գազի սուր հոտը: Դա նրանից է, որ գազերն ընդհանրապես շատ արագ են տարածվում: Եթե նույնիսկ շատ կարճ ժամանակ գազի փականը բաց է մնում, ապա խոհանոցն անմի­ջապես լցվում է գազով: Այն մենք զգում ենք իր սուր հոտի շնորհիվ: Գիտնականները պարզել են, որ բոլոր նյութերը կազմված են շատ փոքրիկ, աչքի համար անտեսանելի մասնիկներից: Դրանում համոզ­վելու համար կատարենք փորձ:
Վերցնենք մեկ նյութից կազմված որևէ մարմին, օրինակ՝ շաքարի կտոր: Այնուհետև այն գցենք տաք ջրով լցված ապակե բաժակի մեջ և գդալով խառնենք: Սկզբում շաքարը բաժակի մեջ լավ երևում է, բայց խառնելու ընթացքում այն աստիճանաբար դառնում է անտեսանելի: Դրանից հետո փորձենք ջրի համը և կզգանք, որ այն քաղցր է: Դա նշանակում է, որ շաքարը չի անհետացել, այն մնացել է բաժակում: Սակայն ինչո՞ւ շաքարի կտորը չի երևում: Այն բաժանվել է մանրագույն մասնիկների, այսինքն՝ լուծվելով խառնվել է ջրի մասնիկների հետ: Այս փորձը ապացուցում է, որ նյութերը և դրանցից բաղկացած մարմինները կազմված են մանրագույն մասնիկներից: Ցանկացած նյութ կազմված է յուրահատուկ մասնիկներից, որոնք ձևով և չափերով տարբերվում են այլ նյութերի մասնիկներից:

Առաջադրանք

1. Քանի նյութից կարելի է պատրաստել բաժակ:Ապակուց,պլաստիկից և կերամիկաից, քարից – ինչպես հին ժամանակներում, մետաղից։
2. Առանձնացնել մարմինները և նյութերը՝ փայտ, աթոռ, սեղան, ոսկի, մատանի, գրիչ, պատուհան, պղինձ, պայուսակ, բաժակ:մարմին -փայտ,աթոռ,սեղան,մատանի,գրիչ,պատուհան,պայուսակ,բաժակ, նյութ -ոսկի,պղինձ,
3. Տեսակավորիր հետևյալ նյութերը՝ պինդ, հեղուկ, գազային ։
4. ալյումին – պինդ
5. երկաթ – պինդ
6. ոսկի – պինդ
7. գոլորշի – գազային
8. ջուր – հեղուկ
9. , նավթ – հեղուկ
10. թթվածին – գազային
11. , արծաթ – պինդ
12. փայտ – պինդ
13. ապակի – պինդ

Հնում, մարդիկ չկարողանալով բացատրել բնության երևույթները, օրինակ՝ կայծակը, անձրևը, երկրաշարժը, սկսել են դրանք մարմնավորել, վերագրել աստվածությունների, յուրաքանչյուր տարերքի համար մի աստված են ունեցել: Աստվածները գերբնական հատկություններով օժտված, հույզեր, ապրումներ, մտածողություն ունեցող, կատարյալ և մարդակերպ էակներ են, որոնցից յուրաքանչյուրը խորհրդանշում է բնության ու հասարակության առանձին երևույթներ: 

 Կառուցվել են տաճարներ, կանգնեցվել նրանց արձանները, մատուցվել զոհեր, կազմակերպվել հատուկ տոնախմբություններ:

Հեթանոս հայերն աստվածներին նվիրել են հատուկ տոներ, նրանց համար կառուցել տաճարներ, զոհաբերել կենդանիներ: Հայկական դիցարանում, բացի անձնավորված մարդակերպ աստվածներից, հիշատակվում են զանազան մտացածին էակներ, հրեշներ (վիշապներ) և չար ու բարի ոգիներ (Արալեզ, Հավերժահարս, Քաջք,  և այլն):

Դիցաբանություն են նաև «Տիգրան և Աժդահակ», «Արտաշես և Արտավազդ» հայկական առասպելները, «Սասնա ծռեր» էպոսը և այլն:

Реклама

about:blank

Առասպելը չափազանցված զրույց է. և՜ պատմողը, և՜ ունկնդիրն այն ընկալում են որպես արժանահավատ-իրական պատմություն և փոխանցում բանավոր: 

Առասպելներում արտացոլված են բարու և չարի, հերոսության և վախկոտության, արդարության և անհավատարմության մասին մարդկանց պատկերացումները: 

«Առասպել» արտահայտությունը առօրյայում օգտագործվում է անհավանական, մտացածին իմաստով:

Հարցեր և առաջադրանքներ/պատասխանել գրավոր/

1. Ի՞նչ հասկացանք դիցաբանությունից, ի՞նչ է առասպելը, իրակա՞ն է, թե՝ հորինովի
2. Դիցաբանությունը և առասպելը հորինովի են։
3. Ո՞վքեր էին առասպելի հերոսները
4. Տարբեր էակներ, վիշապներ ու չար ու բարի ոգիներ։
5. Ի՞նչ հայկական առասպելներ ու առասպելական հերոսներ գիտենք/նշել անուններ միայն,/
6. Սասունցի Դավիթ– առասպելական հերոս։
7. Գիտե՞նք որևէ առասպել, որը կարող ենք ներկայացնել/բանավոր/
8. Ի՞նչ հեթանոսական տաճար/ներ/ գիտեք Հայաստանում:
9. Գառնի տաճար

Վաղ ժամանակ մի հայ շենում
Մի հարգևոր հարսն է լինում։
Նըրա բերնից՝ կեսուր–կեսառ
Չէին լըսել մի շունչ, մի բառ,

Չէին տեսել շուրթը մի օր…
Էսպես խոնարհ ու հարգևոր։
Մի օր մենակ օդում նըստած
Իր ճոխ մազերն արձակ թափած,
Ազատ, անփույթ սանրում, հյուսում,

Հետն էլ ձենով երգ էր ասում։

«Աշխարհքը բանտ,
Մեջը անբախտ
Ես մի գերի անխընդում.
Սիրուն շորեր,

Ջահիլ օրեր
Ի՜նչ եմ անում էս բանտում։

Էրնե՜կ ծըտին,
Ճյուղքի միջին
Ծըլվըլում է, թըրթըռում,

Թըռչում՝ սիրած
Ընկերն առած,
Ազա՜տ, կանաչ արտերում։

Ա՜խ, սև ըլի,
Չըքվի, փըլի

Ծընված օրը աղջկա,
Ցավ ու խընդում
Փակված սըրտում,
Ծիծաղ չըկա, ախ չըկա…»

Մին էլ հանկարծ բացվեց դուռը,

Ու ներս մըտավ ծեր կեսուրը։
— Հո՛, պո՛, պո՛, պո՛, կանչեց խեղճը,
Գետին պատռի՛, մըտնեմ մեջը…
— Հոպոպ դառնաս,
Անամոթ հարս։

Մի տե՛ս, մի տե՛ս,
Թե լըրբի պես
Գըլուխը բաց,
Ազատ նըստած՝
Ո՜նց է կանչում,

Չի ամաչում։
Լեզուդ լալկի,
Մազըդ թաղքի,
Գըլխիդ կըպչի
Սանրը միջի։

Ասավ–չասավ,
Մին էլ տեսավ՝
Սանրը գըլխին
Հարսն առաջին
Հոպոպ դառավ,

Երդկից թըռավ,
Ու վերացավ,
Վե՜ր, հեռացավ։
Էն էր ու էն.
Խեղճն էն օրեն

Հանդերն ընկած՝
Հոպոպ մընաց.
Միշտ էլ էն հին
Սանրը գըլխին,
Չալի՜կ-մալի՜կ,

Լեզուն լալիկ,
Անխոս ու լուռ,
Մոլո՜ր, տխուր։

Բայց երբ հանկարծ
Միտն է գալիս,

Որ գլխաբաց,
Երգ ասելիս՝
Իր կեսուրը
Բացեց դուռը,
Վեր է թըռչում

Սըրտատըրոփ
Ու դեռ ճըչում.
— Հո՛–պո՛պ… Հո՛–պո՛պ…

• Բալլադից դո՛ւրս գրիր անծանոթ բառերը, բացատրի՛ր բառարանի օգնությամբ, սովորի՛ր։

հոպոպ – թռչուն

Հարգևոր – հարգելի

անփույթ – անհոգ

Ջահիլ – երիտասարդ

Էռնեկ – երանի

անխընդում – Անուրախ, տխրագին, վշտալի

լալկի – Համր, խուլ, խոսելու կարողությունից զուրկ

• Կազմի՛ր նախադասություններ հետևյալ բառերով՝ թրջել, թռչել, հորթ, հորդ, այտ, այդ, զվարթ, զարդ, որդ, որթ, միջև, մինչև։

Ուշադի՛ր կարդա և կատարի՛ր առաջադրանքները։

Առաջին հայացքից ուղտը տարօրինակ ու ծիծաղելի է թվում։ Նա սառը, անտարբեր, աղմկարար է։ Ուղտին նաև անապատի նավ են անվանում։ Այս դիմացկուն կենդանին լավ հարմարվել է անապատային կյանքին։ Նրա ոտքերին հաստ կոշտուկներ կան, և արևից շիկացած ավազից ուղտը չի տառապում։ Երկար ու խիտ բուրդը օգնում է դիմանալու ցերեկվա շոգին ու գիշերվա ցրտին։ Ուղտերը շատ յուրօրինակ շուրթեր ունեն, դրանք օգնում են նրան հեշտ արածել: Ուղտը կարող է ուտել ամեն-ամեն ինչ, անգամ շատ կոշտ փշեր, և նրա շուրթերը ոչ մի դեպքում չեն վնասվում: Ուղտի բարձրությունը երկու, երկարությունը՝ երեք մետր է։ Կշռում է մինչև հինգ հարյուր կիլոգրամ։

Գիտե՞ք, որ ուղտի միջազգային անվանումն առաջացել է արաբերեն «գեղեցկություն» բառից: Կան մարդիկ, ովքեր կարծում են, որ ուղտն, իրոք, չափազանց գեղեցիկ կենդանի է:

Ուղտերը կարող են երկար ժամանակ ջուր չխմել, իսկ խմելիս էլ միանգամից երկու հարյուր լիտր ջուր խմել: Թեև շատերին թվում է, թե ուղտն իր սապատներում ջուր է հավաքում, բայց իրականում այնտեղ ճարպեր են կուտակված, որի օգնությամբ ուղտը կարգավորում է իր մարմնի ջերմաստիճանը չափազանց շոգ ու ցուրտ եղանակին:

Նրանք կարող են փակել իրենց քթանցքները՝ պաշտպանելով քամուց ու ավազից, երբ կամենան:

Եթե ուղտը որոշի պառկել քնելու կամ պարզապես հանգստանալու, նրան ոչ մի կերպ հնարավոր չի լինի տեղից հանել, դա վեր է ցանկացած մարդու ուժերից: Ուղտը տեղից չի շարժվի, մինչև ինքը չկամենա դա անել:

Ուղտերը յուրաքանչյուր ոտքով կարող են հարվածել միանգամից չորս տարբեր ուղղությամբ: Նրանց մորթին անդրադարձնում է արևի ճառագայթները և պաշտպանում է նրանց անապատի տապից:

Եվ վերջապես ուղտերի ամենաինքնատիպ առանձնահատկության մասին: Եթե փոր-եք ձեռք առնել ուղտին ու կամ «հոգու հետ խաղալ», բառացիորեն ձեր մաշկի վրա կզգաք ուղտի բարկությունը. նա այնպիսի տհաճ հոտով մածուցիկ նյութ կթքի ձեզ վրա, որ ոչ մի դեպքում չեք կարողանա մոռանալ: Այնպես որ, պարզապես խուսափեք նրանց բարկացնելուց:

Ուղտին այլ կերպ ի՞նչ են անվանում։	Անապատի  նավ
Ո՞ր բառից է առաջացել ուղտի միջազգային անվանումը։	առաջացել է արաբերեն գեղեցկություն
Ինչո՞վ է սնվում ուղտը։	Սնվում է  փշոտ  բույսերով
Ինչպիսի՞ն են ուղտի չափերը։	բարոձրությունը երկու, երկարությունը՝ երեք մետր
Ինչպե՞ս է ուղտը կարգավորում իր մարմնի ջերմաստիճանը։	Նրանց մորթին անդրադարձնում է արևի ճառագայթները և պաշտպանում է նրանց անապատի տապից

1. Տեքստից օգտվելով ավարտի՛ր նախադասությունները։ 1 միավոր

Ուղտը կարող է մի քանի օր ոչինչ չուտել, որովհետև …

Ուղտը տեղից չի շարժվի, մինչև…

• Գտի՛ր ճիշտ վերջաբանը և կարդա՛ առածները։ 1 միավոր

Ուղտը ձագ ծնեց՝ աննկատ անցավ,

Ուղտը մոտիկ է արածում,

բայց հեռուն է տեսնում։

հավը ձու ածեց՝ աշխարհն իմացավ։

• 
  Տեքստից օգտվելով ավարտի՛ր նախադասությունները։

Ուղտին անվանում են անապատի նավ, քանի որ նրան օգտագործում են  որպես  փոխադրամիջոց ։

Ուղտը կարող է մի քանի օր ոչինչ չուտել, որովհետև Թեև շատերին թվում է, թե ուղտն իր սապատներում ջուր է հավաքում, բայց իրականում այնտեղ ճարպեր են կուտակված, որի օգնությամբ ուղտը կարգավորում է իր մարմնի ջերմաստիճանը չափազանց շոգ ու ցուրտ եղանակին:

Ուղտը տեղից չի շարժվի, մինչև Ուղտը տեղից չի շարժվի, մինչև ինքը չկամենա դա անել:

• Գտի՛ր ճիշտ վերջաբանը և կարդա՛ առածները։

Ուղտը ձագ ծնեց՝ աննկատ անցավ, հավը ձու ածեց՝ աշխարհն իմացավ։

Ուղտի վրա նստածը,

Ուղտը մոտիկ է արածում,

Ուղտի վրա նստածը,       ոչխարի հոտի մեջ չի կարող թաքնվել։

Ուղտը մոտիկ է արածում,բայց հեռուն է տեսնում։

4. Տեքստից դո՛ւրս գրիր, ուղտերի մասին պատմող ամենազարմանալի տեղեկությունը։     

                                             Ուղտը կարող է ուտել ամեն-ամեն ինչ, անգամ շատ կոշտ փշեր, և նրա շուրթերը ոչ մի դեպքում չեն վնասվում:

5. Օգտվելով համացանցից, ուղտերի մասին մի հետաքրքիր տեղեկություն էլ ի՛նքդ գրիր։    

Արաբական Միացյալ Էմիրություններում ուղտերը գեղեցիկ կենդանիներ են համարվում: Ամեն տարի հազարավոր մարդիկ են ներկա գտնվում Ալ-Դաֆրային` ուղտերի փառատոնին: Փառատոնի մեխը ուղտերի գեղեցկության մրցույթն է: Մրցույթին մասնակցում է մոտ 25,000 ուղտ: Այս մրցույթը գրավում է տարածաշրջանի արքաների և շեյխերի ուշադրությունը: Հաղթած ուղտերը վաճառվում են միլիոնավոր դոլարներով:

                                    

Բառային աշխատանք

1.Տեսքստից դո՛ւրս գրիր բոլոր թվականները։

   Երկու       երեք     հինգհարյուր 

2.Գրի՛ր կանաչով ներկված բառերի հոմանիշները։ Անհրաժեշտության դեպքում՝ կարող ես օգտվել առցանց բառարանից։

Շիկացած -վառված    գեղեցիկ -չքնախ  հարվածել -խփելք  

տապ—շատ շոք   արև  բարկություն-ջղայնություն

3. Տրված բառերը գրի՛ր համապատասխան սյունակներում։

Ուղտ, միասապատ, բուրդ, ուղտափուշ, ավազ, անտարբեր, փշոտ, բարձրություն, տհաճ, միջազգային, երկսապատ։

Պարզ բառեր	Բարդ բառեր	Ածանցավոր բառեր
Ուղտ	Միասապատ	անտարբեր
Բուրդ	Ուղտափուշ	փշոտ
Ավազ	Երկսապատ	բարձրություն
		Տհաճ միջազգային

• Տրված բառերից առաջ հատկանիշ ցույց տվող բառեր գրի՛ր։

գեղեցիկ բուրդ

բարի կենդանի

գեղեցիկ ուղտ

վատ եղանակ

• Գրի՛ր տեքստում երկնագույնով նշված բառերի հականիշները։
  
  

Հաստ- բարակ
ցուրտ -շոք

Կոշտ-փափուկ

Հեշտ-դժվար

Երկար-հաստ

• Բացատրի՛ր <<հոգու հետ խաղալ—-  կատակել >> և <<ձեռք առնել                        ծաղրել>>դարձվածքները։ <<Հոգի  հանել>> կամ <<ձեռք  մեկնել>> բառի գործածությամբ ուրիշ դարձվածքներ գտի՛ր։ Կարող ես օգտվել դարձվածքների բառարանից։
• Տեքստից առանձնացրո՛ւ հոգնակի թվով գործածված երեք գոյական։

             Ուղտեր, փշեր, կոշտուկներ

• Տեսքտից դո՛ւրս գրիր մեկական պատմողական և հարցական նախադասություն։

       Գիտե՞ք, որ ուղտի միջազգային անվանումն առաջացել է արաբերեն «գեղեցկություն» բառից Գիտե՞ք, որ ուղտի միջազգային անվանումն առաջացել է արաբերեն «գեղեցկություն» բառից

Ուղտերը շատ յուրօրինակ շուրթեր ունեն, դրանք օգնում են նրան հեշտ արածել:

Солнце спряталось за тучей. В долине пар белеет тонкий.  У труса и от тени дрожат колени. Рядом с шалашом стояли огненные клёны и золотые берёзки. Азбука – к мудрости ступенька. Шёл лесничий из сторожки по глухой лесной дорожке. У дяди Серёжи золотые руки. По  дороге зимней, скучной тройка борзая бежит. Сидит девица в темнице, а коса на улице.  Мир освещается солнцем, а человек знанием.

3. Вставить пропущенные буквы.

Гнездо

Мальчики шли из школы. . За кустом они нашли гнездо. Дети стали наблюдать. В гнезде. был птенчик. Птенец был голоден. Он просил есть. К птенцу спешит мать. Большая птица накормила птенчика мошками. Малыш наелся и умолк.

1. Մեկ բառով գրի՛ր

օրինակ՝ երկաթից շինված-երկաթյա

• արծաթից շինված- արծաթյա
• ոսկուց շինված-ոսկեյա
• պղնձից շինված-պղնձիա
• փայտից պատրաստված- փնայտիա
• բրդից պատրաստված- բրդիա

2. Գրի՛ր տարօրինակ հրամաններ

օրինակ՝ ուտելիս խոսի՛ր, ձեռքերդ մի՛ լվա

ընկերոջդ խաբիր, մի’ հավատա մայրիկիդ, դաս մի’ արա,

3. Գրի՛ր աղջիկների անուններ, որոնք նաև ծաղիկների անուններ են։

Վարդ,

Շուշան

Հասմիկ

Անյուտա

4. Ընկերոջդ այնպիսի բան պատմի՛ր, որ  զարմացած ասի՝

-Չի կարող պատահել։

Մի օր ես դպրոցի ճանապարհին տեսավ մի պառավ տատիկի, որ առաջարկեց իրեն մի ունակություն շնորհել՝ անտեսանելի դառնալու ունակությունը։

Նանեն համաձայնվեց և դպրոց հասնելուն պես, որևէ մեկին դրա մասին չպատմեց։ Երբ դասատուն կանչեց իրեն գրատախտակի մոտ, նանեն դասարանից անհայտացավ, որևէ մեկը չգտավ Նանեին դպրոցում։

•     Ընկերոջդ այնպիսի բան պատմի՛ր, որ  տխրած ասի՝

-Չի կարող պատահել։

Մենք մի շունիկ ունեինք, որ մեզ հետ մեծացել էր մեր ամառանոցում։ Շատ էինք սիրում իրեն և ամբողջ օրերը հետը խաղում էինք։ Մի օր գտանք գետնին պառկած, տարանք հիվանդանոց, բայց մեր շունիկը այլևս չվերադարձավ։

•     Ընկերոջդ այնպիսի բան պատմի՛ր, որ  ուրախացած ասի՝

-Չի կարող պատահել։

– Էմիլի և Ալեքսա, պատկերացնում եք հունիսին՝ իմ ծնունդին, մենք հավաքվելու ենք և գնանք ջրաշխարհ։ Այնտեղ իմ մայրիկը նաև մի մեծ տորթ է բերելու։ Ես դառնալու եմ 9 տարեկան։

•     Ընկերոջդ այնպիսի բան պատմի՛ր, որ  բարկացած ասի՝

-Չի կարող պատահել։

– Էմիլի և Ալեքսա, ձեզ մի բան պետք է ասեմ, բայց շատ չբարկանաք և չտխրեք։ Մի քանի օր առաջ մայրիկս ասաց, որ դպրոցում որոշել են, որ քննություն հանձնենք ոչ թե մի առարկայից այլ բոլոր առարկաներից։

5. Ինչպե՞ս կարող ես բացատրել բառերը

կարոտել- Մի բանի պահանջ՝ կարիք զգալ:

երգել- Երաժշտական ստեղծագործությունը նվագով վերարտադրել

կատակ-  Առանց լուրջ դիտավորության ասված խոսք կամ ծիծաղելի՝ սրամիտ պրարք, հանաք:

բ գարուն- Տարվա չորս եղանակներից մեկը՝ մարտի 21 -ից մինչև հունիսի 21-ը:

հեքիաթ- Ժողովրդական պատմողական գրականության ձևերից մեկը, որ պատմում է մտացածին
իրադարձությունների մասին, որոնց հաճախ միահյուսվում է երևակայական՝ կախարդական ուժերի միջամտությունը

հայելի- Ողորկ՝ հղկած մակերևույթ, որ ցոլացնում Է իր դիմացը գտնվող առարկայի պատկերը, մասնավորապես՝ հատուկ ձևով պատրաստած ապակի՝ իր անդրադարձումը տեսնելու, պատերը զարդարելու ևս համար:

1. Կարդա՛ Հ․ Թումանյանի«ՍՈՒՏԱՍԱՆԸ» հեքիաթը։

ՍՈՒՏԱՍԱՆԸ․ Հովհաննես Թումանյան

Posted on August 29, 2021

ՍՈՒՏԱՍԱՆԸ

1

Լինում է, չի լինում՝ մի թագավոր։ Էս թագավորը իր երկրում հայտնում է․

— Ով էնպես սուտ ասի, որ ես ասեմ՝ սուտ է, իմ թագավորության կեսը կտամ նրան։

Գալիս է մի հովիվ։ Ասում է․

— Թագավորն ապրած կենա, իմ հերը մի դագանակ ուներ, որ էստեղից մեկնում էր, երկնքում աստղերը խառնում։

— Կպատահի՛,— պատասխանում է թագավորը։ — Իմ պապն էլ մի  չիբուխ ուներ, մի ծերը բերանին էր դնում, մյուս ծերը մեկնում, արեգակիցը վառում։

Ստախոսը գլուխը քորելով դուրս է գնում։

2

Գալիս է մի դերձակ։ Ասում է․

— Ներողությո՛ւն, թագավո՛ր, ես վաղ պիտի գայի, ուշացա։ Երեկ շատ անձրև եկավ, կայծակները տրաքեցին, երկինքը պատռվեց, գնացել էի կարկատելու։

— Հա՛, լավ ես արել,— ասում է թագավորը,— բայց լավ չէիր կարկատել, էս առավոտ էլ մի քիչ անձրև թափվեց։

Սա էլ է դուրս գնում։

3

Ներս է մտնում մի աղքատ գյուղացի, կոտը կռնատակին։

— Դո՞ւ ինչ ես ուզում, ա՛յ մարդ,– հարցնում է թագավորը։ — Ինձ մի կոտ ոսկի ես պարտ, եկել եմ տանեմ։

— Մի կոտ ոսկի՞– զարմանում է թագավորը։ — Սո՛ւտ ես ասում, ես քեզ ոսկի չեմ պարտ։

— Թե որ սուտ եմ ասում, թագավորությանդ կեսը տուր։

— Չէ՛, չէ՛, ճշմարիտ ես ասում,― խոսքը փոխում է թագավորը։

— Ճշմարիտ եմ ասում՝ մի կոտ ոսկին տուր։

1. Դո՛ւրս գրիր անծանոթ բառերը և բառարանի օգնությամբ բացատրի՛ր:

դագանակ – . Հաստ գավազան, մահակ, կոպալ:

 չիբուխ -Ծխամորճ, ծխափող

դերձակ – Կարուձև անող արհեստավոր

կռնատակին – թևի տակ

1. Գրի՛ր տրված բառերի հոմանիշները․ դագանակ – Մահակ, դերձակ – կարող,  չիբուխ – ծխամորճ, թագավոր– արքա, առավոտ – լուսաբաց։
2. Գրի՛ր մի սուտ պատմություն, որ կարդացողը ասի սուտ է

Լինում է, չի լինում մի փոքրիկ տղա է լինում, որը շատ էր երշիկ սիրում։ Մի օր մայրիկի հետ մտնում են խանութ՝ առևտուր անելու։ Մինչև մայրիկը լոլիկ է ջոկում, փոքրիկ տղան վերցնում է երշիկը սառնարանից և խանութից փախչում։ Այդ ժամանակ վաճառողը տեսնում է գողին և հետևից վազում, որ գողոնը վերադարձնի։ Հետո փոքրիկի հետ վերադառնում է խանութ, իսկ մայրիկը այդպես էլ ոչինչ չի իմանում։ Սու՞տ է, թե՞ ճիշտ։