Սիրելի՛ սովորողներ, սկսվել է գարնանային ուսումնական արձակուրդը: Այն  հնարավորություն կտա ամրապնդել  ձեռք բերված գիտելիքները և լրացնել բացթողումները։

1.  418-ից ի՞նչ թվանշանով վերջացող թիվ պետք է հանել, որպեսզի ստացված գումարը 10-ի բազմապատիկ լինի։

8

2.  5-ի բազմապատի՞կ են արդյոք հետևյալ արտահայտությունների արժեքները։

336+1124 = 1460 այո բազմապատիկ է

336+1009 = 1345  այո բազմապատիկ է

336+25 = 361 բազմապատիկ չէ

7366-114 = 7252  բազմապատիկ չէ

3. 1, 2, 5, 33, 28, 99, 405, 512, 777, 888, 1416, 1547, 5555, 15325,

152412 թվերից որո՞նք են զույգ, և որո՞նք կենտ։

Զույգ

2, 28, 512, 888, 1416, 152412

 Կենտ

1, 5, 33, 99, 405, 777, 1547, 5555, 15325

4. Ընտրի՛ր այն թվերը, որոնք պատիկ են 2-ին։

124, 390, 2056, 278, 52, 260, 6482,  148, 472, 226, 648, 9624, 7830, 7892

պատիկ չեն 2-ին

7,  3,

5. Արտահայտի՛ր լիտրով:

2500մլ=2.5 լ

20020մլ= 20.02լ

4050մլ=4.05լ

6. Հաշվի՛ր ավտոմեքենայի և գնացքի անցած ճանապարը 4 ժամում՝

իմանալով, որ ավտոմեքենան ընթացել է 70կմ/ժ արագությամբ, իսկ

գնացքը՝ 15կմ/ժ-ով ավելի արագ։

Գնացք 85կմ/ժ x4 = 340

Ավտոմեքենան  70կմ/ժ x4 = 280

7. Զբոսաշրջիկը 3 ժ գնաց ավտոբուսով 80կմ/ժ արագությամբ,

այնուհետև 2ժ գնաց ձիով 10կմ/ժ արագությամբ։ Դրանից հետո նրան

մնաց անցնելու ևս 7կմ։ Որքա՞ն ճանապարհ էր նախատեսել անցնել

զբոսաշրջիկը։

80*3=240

10*2 = 20

260+7= 267

8. Ավտոմեքենան գյուղից քաղաք ճանապարհն անցավ 4 ժամում 60կմ/ժ արագությամբ։ Քանի՞ ժամում նա կանցներ այդ ճանապարը, եթե ընթանար 20կմ/ժ-ով ավելի արագությամբ։

4*60= 240

60+20=80

240: 80= 3

9.   Գտի՛ր թվի նշված մասը

45-ի մասը  = 45:5×1=9

632-ի մասը = 632:2×1= 316

164-ի  մասը = 164:4=41×2=82

2000-ի  մասը = 2000:10×3= 600

10. Գտի՛ր այն թիվը, որի․

 15 x 5 =75 : 1 = 75

 մասը 4 է = 15 x 4 = 60 : 1 = 60

 մասը 6 է  8 x 6 = 76 : 1 = 76

1. Ընկեր, ընթերցել, ընթանալ, ընտրել բառերով կամ նրանց արմատներով 2-ական բառ կազմիր:
2. Որտեղ անհրաժեշտ է, գրիր ը տառը: Բառարանի օգնությամբ բացատրիր և սովորիր քեզ անծանոթ բառերը:

Հյուր-նկալ, անակ-նկալ, ան-նկալելի, ակ-նբախ, ձկ-նկիթ, սր-նթաց, ճեպ-նթաց, ինքն-ստինքյան, կոր-նթարդ, մթ-նկա, հատ-նտիր, գույն-զգույն, ան-ստորագիր, հետզ-հետե, ակ-նդետ, խոչ-նդոտ, ան-նդմեջ, ակ-նթարթ, մակ-նթացություն, մթ-նշաղ, ազգ-նտիր, վայր-նթաց, զուգ-նթաց:

3.Լրացրու բաց թողած տառերը:

Աշուն է, զովաշունչ ու պայծառ մի -սկեփայլ աշուն, ինչպիսին լինում է Արարա-յան դաշտում: Ո-կույզներով ծանրաբեռնված խաղողի այգիները փա-լփլում են խայտաբղետ գույներով: Ծիրանագույն դեղ-ը, բուրումնավետ սերկ-իլը ժպտում են իրենց եր-ներանգ սաղարթների գրկում: Ամենից գեղեցիկը թերևս արծաթազ-ծ փշատենին է՝ թավշապատ տերևներով, յուր-րինակ պտղով: Նրանց խիտ շարքերը ձ-վում են ընդար-ակ այգիների երկայնքով, աս-ալտապատ ճանապար-ների եզրերով:

Կոտորակ

Փիղը
Ուշադիր կարդա՛ և կատարի՛ր առաջադրանքները։
Փղերն աշխարհի ամենախոշոր ցամաքային կենդանիներն են: Նրանք կարող են կշռել մինչև 12 տոննա: Եվ իրենց չափերին համապատասխան նրանք նաև մեծ ու բարի սիրտ ունեն։
Գոյություն ունեն 2 տեսակի փղեր՝ աֆրիկական և հնդկական: Նրանք շատ նման են իրար, միայն թե աֆրիկական փղերի ականջները, որ կարծես կաշվե հովհարներ լինեն, ավելի մեծ են, քան հնդկական փղերինը: Փղերի ականջների լայնությունը կարող է հասնել 4 մետրի: Ականջներով փղերը հով են անում իրենց և պաշտպանվում միջատներից:
Սակայն ամենահետաքրքիրը փղի կնճիթն է: Կնճիթը շատ զգայուն է. փիղը կնճիթով կարող է կատարել ինչպես նուրբ աշխատանք (օրինակ՝ գետնից բարձրացնել մորու մեծության պտուղը, մի փունջ խոտ պոկել), այնպես էլ դժվար ու ծանր (մի հաստ ճյուղ պոկել բարձր ծառից):

Այս հսկա կենդանին սնվում է խոտով ու տերևներով: Իր քաշին համապատասխան՝ նա ամեն օր ուտում է մեծ քանակությամբ կեր՝ 45–450 կգ կեր: Իսկ դրա համար նա կեր է փնտրում օրվա 16 ժամը: Կախված ջերմաստիճանից՝ նա խմում է 100 – 300լիտր ջուր: Խմելու ջուրը նա նույնպես վերցնում է կնճիթով: Կնճիթն իր մեջ կարող է պահել 7,5 լիտր ջուր: Կնճիթը ջրով լցնելով՝ փիղն այն մոտեցնում է բերանին և ներս քաշում ջուրը: Իսկ շոգ ժամանակ կնճիթով վերից վար նաև ջրում է իրեն, ապա ավազ է ցանում վրան, որպեսզի տզերը չխրվեն մաշկի մեջ: Փղերը նաև հրաշալի լողալ են կարողանում: Նրանք քնում են կանգնած՝ իրար հենվելով: Միայ փոքրիկ փղերն են քնելիս պառկում գետնին:
Հանդիպելիս փղերը ուրախ ողջունում են միմյանց՝ կնճիթերն իրար փաթաթելով: Նրանք չափազանց հոգատար են միմյանց հանդեպ: Երբ փիղը խճճվում է թակարդում կամ ընկնում փոսի մեջ, մյուս փղերը, մեկնելով իրենց կնճիթները, օգնում են նրան դուրս գալ: Փղերն իրենց վիրավոր կամ հիվանդ ընկերոջը չեն լքում, կողքերից զգուշորեն պահելով, նրան տանում են իրենց հետ: Նրանք երբեք են լքում մորը կորցրած ձագին: Փղերն ուրախանում և տխրում են միասին, ամբողջ խմբով: Փղերը նաև կարողանում են ծիծաղել:

Տեքստային առաջադրանքներ
Ինչպիսի՞ն են փղի չափերը։ Կռել մինչև 12 տոննա:
Քանի՞ տեսակի փղեր գոյություն ունեն։ Գրի՛ր տեսակները։ Գոյություն ունեն 2 տեսակի փղեր՝ աֆրիկական և հնդկական:
Ինչո՞վ է սնվում փիղը և որքա՞ն է ուտում։ Այս հսկա կենդանին սնվում է խոտով ու տերևներով: Իր քաշին համապատասխան՝ նա ամեն օր ուտում է մեծ քանակությամբ կեր՝ 45–450 կգ կեր:
Տեքստից դուրս գրի՛ր փղերի մասին պատմող ամենազարմանալի տեղեկությունը։Փղերն աշխարհի ամենախոշոր ցամաքային կենդանիներն են: Նրանք կարող են կշռել մինչև 12 տոննա: Եվ իրենց չափերին համապատասխան նրանք նաև մեծ ու բարի սիրտ ունեն:
Փղերն ինչպե՞ս են ողջունում իրար։ Հանդիպելիս փղերը ուրախ ողջունում են միմյանց՝ կնճիթերն իրար փաթաթելով:
Բառային առաջադրանքներ
Գրի՛ր կանաչ գույնով նշված բառերի հոմանիշները։
բարի- բարեոգի
մեծ -խոշոր
նուրբ -Բարակ
Գրի՛ր կապույտ գույնով նշված բառերի հականիշները:
դժվար -հեշտ
ծանր – թեթև
մեծ – փոքր
շոգ – ցուրտ
Նշված բառերից առաջ գրի՛ր ինչպիսի հարցին պատասխանող բառեր:

մեծ – փիղ

բարի – ընկեր

խելոք— ձագ

երկար—կնճիթ

Շարունակի՛ր ըստ օրինակի՝ օգնել․․․․ — օգնել ընկերոջը։
Դուրս գալ—տանից
Ողջունել—դկիցին
Վերցնել—ջուր
Ներս քաշել—հերուստացույց

Բնության մեջ եղած այն ամենն, ինչ մարդիկ օգտագործում են իրենց կարիքների  համար, համարվում են բնական պաշարներ:  Օրինակ՝ կաուչուկի  ծառը գոյություն  է ունեցել  անհիշելի ժամանակներից,  բայց այն պահից, երբ մարդիկ սովորեցին դրա հյութից ռետին ստանալ անվադողեր և շատ այլ իրեր պատրաստելու համար, այդ զարմանահրաշ ծառը բնական պաշար համարվեց:
Երկրի  բնական պաշարները բազմազան են: Դրանցից ամենակարևորներն են հողը, օդը, ջուրը, արևի ջերմությունն ու լույսը: Բնական պաշարներ են ապարները, մետաղները, հանածո վառելիքը: Բնական պաշար են նաև բույսերն  ու կենդանիները, որոնք մարդն օգտագործում է որպես սնունդ կամ արտադրության համար  հումք, ասենք՝ բամբակից, վուշից ու բրդից թել են ստանում, կաշվից կոշիկ են կարում և այլն: Բույսերը ու կենդանիները համարվում են վերականգնվող պաշարներ:

Կարո՞ղ եք բացատրել՝ ինչու:

   Բայց բնության բարիքների մի մասն էլ չվերականգնվող է: Դրանց պաշարներն անսահման չեն և կարող են սպառվել:
Բնության բարիքները խնայելու միջոց է երկրորդային օգտագործումը: Օրինակ՝ օգտագործված թուղթը, թիթեղյա տուփերը, պլաստմասսայե իրերը,  ապակին կարելի է վերամշակել և կրկին օգտագործել:
1. Բնության բարիքները գրե՛ք երկու սյունակով. վերականգնվող և  չվերականգնվող.
պղինձ, ձուկ, նավթ, հացահատիկ, կաուչուկ, կավիճ, բամբակ, աղ, կաթ, մարմար, ձու, քարածուխ, ձեթ, բուրդ, երկաթ, միս, բանջարեղեն, տուֆ, արծաթ, մրգեր, փայտ:
Վերականգնվող պաշարներ                                   Չվերականգնվող  պաշարներ

2․ Կատարի՛ր քո ցանկությամբ ջրի հետ կապված մի փորձ։

Share this:

Выбери картинку и составь по ней рассказ (7-10 предложений). Результат выложи у себя в блоге.

1. Однажды Эрик с папой пошли в океанариум.

Внимание Эрика привлекли желтенькие рыбки. Они на него глазели так, как-будто хотели поздороваться с ним. Эрик запомнил этот поход в океанариум на всю жизнь. Ему он показался очень увлекательным, а когда Эрик рассказал о походе друзьям, один из них сказал что тоже хочет пойти в океанариум. Тогда учительница устроила им поход в океанариум.

2. Одним тёплым весенним днём друзья собрались во дворе. У них собралась своя команда. У Люси была собачка Чаки. Все заметили, что она куда-то пропала. Друзья начали ее искать, а Люси начала плакать. Оказалось, что собаку прикармливал один мальчик, который очень хотел иметь щеночка. Когда он узнал, что Люси плачет он пообещал больше так не делатью

3. В шесть тридцать вечера семья собралась за обеденным столом. …

3. В шесть тридцать вечера семья собралась за обеденным столом. Обединои стол был покрыт сккатиртю в клетку. Они обедвали вкусном супам и были рады што блогадара маме они победали их любимам супам и пили их любимои кампот.

Թուխիկը

Ասում են, ժամանակով Երևան քաղաքում մի նշանավոր որսորդ բժիշկ է եղել։ Ագռավի բնից աղվամազով ծածկված մի ձագ է հանել նա ու բերել տուն։

Ժամանակ է անցել, ագռավը մեծացել է, գորշ փետուրները դարձել են թուխ, և իր թռչնային բնազդով կապվել է իր տիրոջ հետ։

Ասում են , բժշկի հետ սեղան էր նստում այդ ագռավը, աթոռակից կտցում էր իր բաժին կերակուրը, «ղա-ղա» կանչելով շնորհակալություն հայտնում տիրոջն ու գնում քաղաքային այգու ծառերի վրա զվարճանալու իր ցեղակիցների հետ։ Երեկոյան դեմ տուն էր վերադառնում, իր կոշտ ձայնով բարի գիշեր մաղթում բժշկին և գնում թառելու։

Բժիշկն ագռավին հաճախ էր որսի տանում։ Խելացի թռչունը երկնքից իր սուր հայացքով խուզարկում էր լեռան ծերպերը, գտնում էր որսը և գալիս տիրոջ ուսին թառում՝ կտուցը որսի ուղղությամբ մեկնած։ Գնում էր որսորդն ագռավի կտուցի ուղղությամբ և այդ նրա լավագույն կողմնացույցն էր։

Իսկ թանձր մառախուղին, հանդում մոլորված ժամանակ, հավատարիմ ագռավը ցույց էր տալիս նրան ճանապարհը։

Բժիշկը, շրջապատված հետաքրքիր բազմությամբ, մոտենում էր քաղաքային այգուն և կանչում էր հեռվից․

-Թուխի˜կ, Թուխի˜կ․․․

— Ղա˜, ղա˜․․․- լսվում էր պատասխանը՝ ծառին իջած երամի միջից։

Մի անգամ էլ, երբ բժիշկը նստած էր այգու ճաշարանում, ընկերներից մեկը հարցրեց,

— Վաղուց ես նստած, ինչու՞ ճաշ չես պատվիրում։

— Ընկերոջս եմ սպասում․․․

Ապա վեր կացավ, բացեց ճաշարանի պատուհանը։

— Թու՛խիկ, ինձ քաղցած սպանեցիր, անպիտա՛ն, ախր քե՛զ եմ սպասում,- սրտնեղած ձայն տվեց նա։

-Ղա˜, ղա˜ ․․․- լսվեց երկնքից, և երամից մի ագռավ բաժանվելով՝ պատուհանից ներս ընկավ, թառեց սեղանին։ Ու այն ժամանակ միայն տերը ճաշ պատվիրեց։

Քաղաքում ասելիք էր դարձել Թուխիկը։

Այդպես սիրով ապրեցին իրար հետ որսորդ բժիշկն ու իր փետրավոր ընկերը։

Տերը զառամեց ու մեռավ, իսկ ագռավը նրա դագաղի վրա տխուր ու գլխիկոր նստած, մարդկանց ուսերի վրա տարվեց մինչև  գերեզմանատուն։

Դագաղն իջեցրին փոսը, բայց ագռավը թռչելու փորձ չարավ։

-Թուխի՛կ, դուրս եկ,- լացի միջից ձայնեց բժշկի այրին։

Չլսվեց պատասխան «ղա-ղա»-ն, կարծես թռչունը վշտից քարացել էր։

Գերեզմանից հանեցին նրան և բժշկի աճյունը հողով ծածկեցին։

Բարակ անձրև էր տեղում։ Ժողովուրդը ցրվեց, բայց Թուխիկը մնաց թարմ հողաթմբին վշտահար ու մոլոր կանգնած։

Հին, քարասիրտ աշխարհում մարդիկ տեսան այդ դեպքը և մեկը քրթմնջաց․

-Երանի չէ՞ր, որ բոլոր արարածներն էլ այդ թռչունի չափ իրար հավատարիմ մնային․․․

Եվ երբ գերեզմանին պատվանդան կառուցեցին և վրան դրին անվանի բժշկի կիսանդրին, քանդակագործը չմոռացավ նրա հավատարիմ Թուխիկին քանդակել տիրոջ ուսին թառած։

Ասում են, մինչև այժմ էլ մի ծեր ագռավ տխուր-տրտում թառում է բժշկի կիսանդրու ուսին։ Թուխիկն է ․ դար է անցել, բայց չի մոռանում իր տիրոջը․․․

Իսկ նրա դիմաց, քաղաքային այգու հնամենի ծառերի տեղը կանգնած ջահել բարդիների  վրա աղմկում են ծեր Թուխիկի երիտասարդ սերունդները․․․

• Կարդա՛ Վ․ Անանյանի «Թուխիկը» պատմվածքը։
• Անծանոթ բառերը դո՛ւրս գրիր, բառարանի օգնությամբ բացատրի՛ր։

թառել –  Նստել բարձրադիր տեղում

հնամենի – հին, հնադարյա

 ծերպ – Փոքրիկ անցք՝ ծակ

թանձր – խիտ

քաղցած – սոված

զառամեց – մեծացավ

վշտից – Ցավ, կսկիծ

52 – բաժանարարներ 1, 52, 2, 26, 4, 13, բազմապատիկ – 104, 156, 208

83 – բաժանարարներ 1, 83, բազմապատիկ 166, 249, 332

54 – բաժանարարներ 1, 54, 2, 27, բազմապատիկ 108, 162, 216

, 55 – բաժանարարներ 1, 55, 5, 11 բազմապատիկ 110, 165, 220

56 – բաժանարարներ 1, 56, 2, 28, 4, 14, բազմապատիկ 112, 168, 224

, 58 – բաժանարարներ 1, 58, 2, 29, բազմապատիկ – 116, 174, 232

, 59 բաժանարարներ 1, 59, բազմապատիկ – 118, 177 , 236

, 60, բաժանարարներ 1, 60, 2, 30, 5, 12, 6, 10 բազմապատիկ, 120, 180, 240

, 62, բաժանարարներ 1, 62, 2, 31, բազմապատիկ 124 184 224

, 63 բաժանարարներ 1, 63 180 3 4 250 բազմապատիկ 126 189 262

, 64 բաժանարարներ 1, 64, 2, 32, 4, 16 բազմապատիկ 128, 192, 252

, 65 բաժանարարներ, 1, 65, 5, 13, բազմապատիկ 130, 195, 260

66 բաժանարարներ 1, 66, 2, 33, 6, 11 բազմապատիկ 132, 198, 264

, 67, բաժանարարներ 1, 67, բազմապատիկ 134, 201, 268

68, բաժանարարներ 1, 68, 2, 34, 4, 17, բազմապատիկ 136, 204, 272

80 բաժանարարներ 1, 80, 2, 40, 4, 20, 5, 16, 8, 10 բազմապատիկ 160, 240, 320

, 88, բաժանարարներ 1, 88, 8, 11, 2, 44 բազմապատիկ 176, 264, 352

86, բաժանարարներ 1, 86, 2, 43, բազմապատիկ 172,

90,

92

, 96,

99,

100,

120,

124,

126,

128

, 129,

130,

133

, 134

, 135

, 136

, 138

, 140

, 142

, 148

, 146

, 150

, 155

Հարց 2․ Հրաբխի ժամանակ արտահոսող լավայից առաջացած հրային ապար, որը լողում է ջրի վրա։

Հարց 3․  Ձայնը ավելի արագ է տարածվում օդո՞ւմ, թե՞ ջրում։ Հմուտ որսորդները իրենց ականջը հաճախ հպում են հողին։ Կարո՞ղ եք կռահել թե ինչո՞ւ։

Հարց 4․ Բույսի ո՞ր մասից են աճում տերևները։

ա/ արմատ

բ/ ցողուն

գ/ ծաղկաթերթիկ

5․ Փորձարարական առաջադրանք․

Փորձի նպատակն է ուսումնասիրել տարբեր խտություններ ունեցող հեղուկների ազդեցությունը դրանց մեջ ընկղմված տարբեր մարմինների վրա։

5․ Փորձ․

Փորձի ընթացքը և նկարագրությունը․ 

Փորձի համար անհրաժեշտ է տարբեր խտության հեղուկներ՝ մեղր, գունավորված ջուր, արևածաղկի յուղ, բժշկական սպիրտ և տարբեր խտության մարմիններ՝ մեխ, մակարոն, խցան, պլասմասե գնդակ և տարրա ։

Փորձի նկարագրությունը․

Տարայի մեջ լցնում ենք հեղուկները հետևյալ հեևթականությամբ՝

1- մեղրը

2- գունավորած ջուրը

3- ձիթայուղը

4- բժշկական սպիրտը

Հեղուկները լցնելուց հետո գցում ենք մեխը, այնուհետև մակարոնը, մակարոնից հտո խցաննը և վերջում պլասմասե գնդակը։

Դիտարկեք, թե ի՞նչ է տեղի ունենում, հետևություններ արեք և բացատրեք փորձի արդյունքը։

Պատրաստի´ր տեսանյութ, որտեղ լինեն փորձերի ընթացքի նկարագրությունը, մեկնաբանությունը, եզրակացությունը։