1.Որքա՞ն է 1000-ի 100 %-ը։

1000

2. Զամբյուղում կա 300 խնձոր։ Գտե՛ք խնձորների քանակի 20 %-ը։

60

3. Մի գյուղացին իր այգուց հավաքել է 1500 կգ խաղող, իսկ մյուսը՝ 30 %-ով պակաս։ Ընդամենը քանի՞ կիլոգրամ խաղող են հավաքել երկու գյուղացիները։

1500 : 100 = 15

15 x 3 = 45

1500 – 450 = 1050

1500 + 1050 =2550

4. Մի տակառում կա 500 լ խաղողի հյութ, իսկ մյուսում՝ 10 %-ով ավելի։ Քանի՞ լիտր խաղողի հյութ կա երկրորդ տակառում։

500 : 100 = 5

5 x 10 =50

500 + 50 = 550 L

5. Ո՞րն է ավելի շատ՝ 900-ի 15 %-ը, թե՞ 800-ի 20 %-ը։

900: 100×15=135

800 : 100 x 20 = 160
6. Զբոսաշրջիկն անցել է ճանապարհի 1/4-ը։ Ճանապարհի քանի՞ տոկոսն է նա անցել։

1 x 25 /4×25= 25 / 100

պատ․ 25

7.Ո՞րն է ավելի քիչ՝ 150-ի 80 %-ը, թե՞ 100-ի 120 %-ը։

150:100×80=120

100 : 100 x 120 = 120
8. Գրքում կա 400 էջ։ Նրա էջերի 54 %-ը քանի՞ անգամ է շատ նրա էջերի 18 %-ից։

400 ; 100 x 54 = 216
400 : 100 x 18 = 72
216 : 72 = 3

9․Խանութում 5 արկղ նարինջ կար։ Օրվա առաջին կեսին վաճառելու համար յուրաքանչյուր արկղից հանեցին 4 կգ նարինջ, օրվա երկրորդ կեսին՝ ևս 3 կգ։ Դրանից հետո բոլոր արկղերում մնաց այնքան նարինջ, ինչքան հանել էին։ Օրվա սկզբում ընդամենը ինչքա՞ն նարինջ կար արկղերում։ 

4 + 3 = 7

7 x 5 = 35

35 x 5 + 35 = 200

10.. 15 սմ կողմով քառակուսի հախճասալիկները փոխարինում են նորերով, որոնց կողմի երկարությունը 20 սմ է։ Քանի՞ նոր հախճասալիկ է պետք 80 հների փոխարեն։
20 – 15 = 5

80 x 15 = 1200

1200 : 20 = 60

11.Մեքենան ճանապարհի վերջնակետին է հասել 2 օրում։ Առաջին օրն այն անցել է 450 կմ, երկրորդ օրը՝ առաջին օրն անցածի 4/3 -ը։ Յուրաքանչյուր 100 կմ ճանապարհն անցնելու համար մեքենան ծախսել է 11 լ բենզին։ Քանի՞ լիտր բենզին է անհրաժեշտ եղել ամբողջ ճանապարհն անցնելու համար։

450 : 3 = 150

450 + 150 = 550

Թվի մեկ հարյուրերորդ մասը կոչվում է տոկոս և նշանակվում է % նշանով։

Հասկանալի է, որ մեծության 1 %-ը չափման հաստատուն միավոր չէ, այլ կախված է չափվող մեծությունից (ասում են նաև՝ չափման հարաբերական միավոր է)։

Օրինակ՝ եթե հացի զանգվածը 1000գ է, ապա այդ զանգվածի 1%-ը  հավասար կլինի 1000գ ։ 100 = 10գ, իսկ եթե հացի զանգվածը 500գ է, ապա այդ զանգվածի 1%-ը հավասար կլինի 500գ ։ 100 = 5գ։ Եթե քաղաքների հեռավորությունը 300 կմ է, և ասում են, որ մեքենան անցել է 

ճանապարհի 15%-ը, նշանակում է՝, այսինքն գտնումենք
1 %-ը, հետո բազմապատկում 15-ով։
Մեքենան անցել է 300:100×15 = 45 կմ։

Հարցեր և առաջադրանքներ։

 1.Ի՞նչ է տոկոսը։

տոկոս թվի 100 է տոկոս նշանակում են այս %

 2.  Ի՞նչ նշանով է նշանակվում տոկոսը:

%

 3. Տոկոսը հաստատո՞ւն միավոր է, թե՞ ոչ։

հաստատու չե

4. Ուղղանկյան մակերեսը 900 սմ^2 է։

900 ; 100 x 1 = 9

ա)Քանի՞ քառակուսի սանտիմետր է նրա մակերեսի 1 %-ը: բ)Քանի՞ քառակուսի սանտիմետր է նրա մակերեսի 16 %-ը։

900 ; 100 x 1 = 9

900 x 16 = 14400

14400 : 100 = 144

5. Որքա՞ն է 536-ի 100 %-ը։

536

6.Զամբյուղում կա 300 խնձոր։ Գտե՛ք խնձորների քանակի 20%-ը:

300; 100= 3

3 x 20 = 60

7.Գրել հետևյալ մասերը տոկոսներով։

Օրինակ

1/100 -1% 
2/100   – 2 %

4/100   – 4 %
15/100 – 15 %

60/100 – 60 %
25/100  – 25 %

       
45/100 – 45 %

օրինակ

15/50 = 15×2/50×2=30%(հուշում)    
25/50 = 50/100=50%     
45/50 =  90 / 100 = 90 %  
65/50 = 130 %

Օրինակ

6/10 = 6×10/10×10=60/100=60%  
2/10   = 2×10/10×10=20/100=20% 
35/10  = 35×10/10×10=350/100=350%    

Օրինակ

15/25 =15×4/25×4=60/100=60%  
12/25 = 12 x 4 / 25 x 4 =
21/25 =      
18/25 =

1/4   = 2 / 8 = 4 %      
2/5  =  4 / 10  = 4%
3/5   = 6 / 10   =6 %
4/20 = 8 / 40 = 8 %  
6/20 = 12 / 40 = 12 %

8.Տոկոսները գրել մասերով։

25%=25/100
35%=35/100
4%=4/100

 45%=45/100
18%=18/100 
120%=120/100

9.Գտիր նշված թվերի տոկոսները

300-ի 15%-ը 300:100×15=45/100=45

400-ի 25%-ը 400:100×25=100/100=100

600-ի 30%-ը 600:100×30=180/100=180

1200-ի 45%-ը 1200:100×45=540/100=540

2500-ի 50%-ը 2500:100×50=1250/100=1250

4500-ի 60%-ը 4500:100×60=2700/100=2700

10000-ի 20%-ը 10000:100×20=2000/100=2000

Oրվա խնդիրը
Ռաֆայելն Արեգից 3 անգամ շատ գիրք ունի։ Եթե Ռաֆայելը գրադարանից վերցնի ևս 7 գիրք, իսկ Արեգը՝ ևս 11 գիրք, ապա նրանց ունեցած գրքերի քանակները կհավասարվեն։ Սկզբում քանի՞ գիրք ունեին տղաներից յուրաքանչյուրը: 6,2

Հարցեր և առաջադրանքներ

1. Մ. Գալշոյանի «Կռունկ» պատմվածքն սովորի՛ր կարդալ։
2. Բառարանի օգնությամբ բացատրի՛ր ընդգծված բառերը:
   • մյուռոնի – Անուշահոտ նյութերով տոգորած ձիթապտղի յուղ, որ գործածվում է եկեղեցում՝ մկրտությունների և օծումների ժամանակ:
   • տարաշխարհիկ  –  Հեռավոր՝ օտար աշխարհի, օտարերկրյա
   •  նշխարի  – Պատառիկ քգրվածքիյ
   •  վեղարով – Հայ կրոնավորի գլխի ծածկույթ:
   •  արևմարք  –
   •  լավա – . Հրաբխից ժայթքող հրահեղուկ զանգված:
   •  Հարկավ,- անկասկած
   •  փերթ-փերթ – Պատառ-պատառ:
   • պանդուխտի – Հայրենի երկրից հեռացած և օտար երկրում(երկրներում) ապրող մարդ:
3. Գրի՛ր  իրիկնապահ, արթնանալ, պանդուխտ, տխուր, վեհ, աղեկտուր բառերի հոմանիշները:
   • իրիկնապահ – Երեկո
   • արթնանալ – զարթնել
   • պանդուխտ – վտարանդի
   • տխուր – Տրտում
   • վեհ – բարձր
   • աղեկտուր  – , գութ շարժող,
4. Գրի՛ր առնական, հզոր, տրտմություն,  սևահեր, ծիծաղկոտ  բառերի հականիշները:
   • առնական – Այրական
   • հզոր – ուժեղ
   • տրտմություն – Տխրություն
   • սևահեր – Սևամազ
   • ծիծաղկոտ  – ժպտերես
5. Պատմվածքի երեք հատվածները վերնագրի՛ր:
6. Նկարագրի՛ր և բնութագրի՛ր իռլանդուհուն:
   • իռլանդուհին բարի հուզվող հասկացող և տղրությանը կարեքցող
7. Ինչո՞ւ է պանդուխտն իր ցավը հենց կռունկին պատմում:
   • որովհետև կռունկ կհասկանար իր պատմություն քանի որ երբ կռունկ հետ էր ընկնում իր երամից նա մահանում էր ։ Նա կարոտում է իր եղյամին ինչպես իր պանդուխտը

Խնդրի օրինակ։

Ենթադրենք պահանջվում է 60 կոնֆետը 2 : 3 հարաբերությամբ բաժանել երկու ընկերների միջև: Եթե համարենք, որ 60 կոնֆետը 2 + 3 = 5 մաս է, ապա 1 մասին կհամապատասխանի 60 : 5 = 12 կոնֆետ։
2մասին՝ 2×12=24 կոնֆետ
3մասին՝ 3×12=36 կոնֆետ

Պատասխան՝ 24, 36:
Առաջադրանքներ։
1. 90 000 դրամը բաժանե՛ք
ա) 5: 4 հարաբերությամբ բ) 2:3  հարաբերությամբ

1 ․ 50․000 և 40․000

36000

54000

2. Նշված թիվը բաժանե՛ք տրված հարաբերությամբ.
ա) 12, 1։ 3 = 3 . 9

բ) 15, 2։3 = 10 . 15
գ) 48, 3։ 5 = 18 . 30
դ) 100, 1 2 ։ 1 3 = 48 . 52
ե) 96, 1 3 ։ 1 9 = 39 . 57
զ) 90, 1 4 ։ 16 = 42 . 48

3. Ինչպե՞ս 25 թիվը բաժանել 2:3 հարաբերությամբ։

10 . 15

4. Թեստից անբավարար գնահատական է ստացել 16 աշակերտ: Անբավարար գնահատական ստացածների քանակը հարաբերում է դրական գնահատական ստացածների քանակին, ինչպես 2 ։ 7։ Քանի՞ աշակերտ է դրական գնահատական ստացել։

16 : 2 = 8

8 x 7 = 56

5. Երկու կաթնամանների տարողությունները հարաբերում են, ինչպես 11 ։ 5։ Քանի՞ լիտր կաթ կտեղավորվի առաջին կաթնամանում, եթե երկրորդի տարողությունը 25 լ է։

25 : 5 = 5

5 x 11 = 55

6. 100.000 դրամը բաժանե՛ք
ա) 3:7 հարաբերությամբ
բ) 2:3  հարաբերությամբ
գ) 1:2:7 հարաբերությամբ
դ) 1:2:3:4 հարաբերությամբ

ա) 30,000 և 70,000
բ) 40,000 և 60,000
գ) 10,000; 20,000 և 70,000
դ) 10,000; 20,000; 30,000 և 40,000

7․Ջրավազանը դատարկող խողովակը բացելուց 1 ժ անց ջրավազանում մնաց 640մ^3 ջուր, իսկ 3 ժ անց՝ 220մ^3 ։ Սկզբում որքա՞ն ջուր կար ջրավազանում։

850 մ³

8.Որքան կլինի 1 ։ 150 մասշտաբով 6մ երկարությամբ հատվածը հատակագծի վրա:

906

9.Մանրակի լայնությունը 1 ։ 5 մասշտաբով գծագրում 8սմ է։ Որքա՞ն կլինի այդ մանրակի լայնությունը 1 ։ 4 մասշտաբով գծագրում։

10.Քարտեզի վրա երկու քաղաքների հեռավորությունը հավասար է 7սմ-ի։ Ինչի՞ է հավասար քաղաքների իրական հեռավորությունը, եթե քարտեզի մասշտաբը 1 ։ 1000000 է:

70000000

Այն ուժը, որով Երկիրն է  դեպի իրեն ձգում որևէ մարմին, կոչվում է ծանրության ուժ: Ծանրության ուժն ուղղված է դեպի Երկրի  կենտրոնը:
Այն ուժը, որով մարմինը Երկրի ձգողության հետևանքով ազդում է հենարանի կամ կախոցի վրա, անվանում են մարմնի կշիռ:

Ծանրության ուժը ազդում է մարմնի վրա, իսկ մարմնի կշիռը՝ հենարանի կամ կախոցի վրա: Այդ երկու ուժերն ուղղված են դեպի Երկրի կենտրոնը:

Մարմնի կշիռ: Երբ մարմինը դնում ենք հենարանի կամ կախոցի վրա կամ կախում ենք կախոցից, այն ուժ է գործադրում հենարանի կամ կախոցի վրա:
Այն ուժը, որով մարմինը Երկրի ձգողության հետևանքով ազդում է հենարանի կամ կախոցի վրա, անվանում են մարմնի կշիռ և նշանակում P տառով: Ծանրության ուժը ազդում է մարմնի վրա, իսկ մարմնի կշիռը՝ հենարանի կամ կախոցի վրա: Այդ երկու ուժերն ուղղված են դեպի Երկրի կենտրոնը:

1.Ի՞նչ  է մարմնի կշիռը:

Այն ուժը, որով մարմինը Երկրի ձգողության հետևանքով ազդում է հենարանի կամ կախոցի վրա, անվանում են մարմնի կշիռ :
2.Ի՞նչ ուղղությամբ է ազդում ծանրության ուժը:

դեպի երկրի կենտրոնը
3. Ո՞րն է մարմնի կշռի և մարմնի վրա ազդող ծանրության ուժի տարբերությունը:

Ծանրության ուժը ազդում է մարմնի վրա, իսկ մարմնի կշիռը՝ հենարանի կամ կախոցի վրա: