Այդ աշխարում գոյություն չունի Նոր տարի մի մարդ որ վերադառցնի այդ աշխարում նա սքսեց պատմել նոր տարվա մասին մի քանի որ նա փորձում եր վերադարցնել Նոր տարին ։ Նրան ոչմեք չեր հավատում բացի մի աղջկաց նրանք մի անգամից իրար սիրեցին և ամուսնացավ ։ Մի քանի տարի անց նրա մոտ ծնվեց շատ բարի էր ։ մի քանի տարի անց տղան մեխծացավ դառավ տաս տարեկան ։Հայր որոշեց պատմել Նոր տարվա մասին որդին առաջին մտածեց , որ հայր գժվել էր նա մի քանի րոպեյից նկատեց որ հայրի երեսին չկա ժպիտ նա սքսեց նրան հավատալ։Հայր հիվանդացավ և մահացավ տղան որոշեց վերադառցնել կորաց Նոր տարին ։ Նա մեծացավ նա դառձավ կարեվոր մարդ նա բոլորի պատմեց Նոր տարվա մասին ։ Նրան հիշում են բոլոր նա վերադառցրեց նոր տարին ։ Ավառտ
2․Հողակտորի հատակագծի մասշտաբը 1 ։ 5000 է։ Ինչքա՞ն կլինի հողակտորում երկու կետերի հեռավորությունը, եթե համապատասխան կետերի հեռավորությունը հատակագծում հավասար է 15սմ:
15 x 5000 = 75000
3․ Զամբյուղում կա 300 խնձոր։ Գտե՛ք խնձորների քանակի 20%-ը:
300 : 100 = 3
3 x 20 = 60
4․Գտիր նշված թվերի տոկոսները
300-ի 15%-ը
300 : 100 = 3
3 x 15 = 45
400-ի 25%-ը
400 : 100 = 4
4 x 25 = 100
600-ի 30%-ը
600 : 100 = 6
6 x 30 = 180
5․Հայտնի է, որ 100 լամպից 5-ը խոտան են լինում։ Որքա՞ն է խոտան լամպ գնելու հավանականությունը։
5 %
6․ Տուփում կա 8 կարմիր, 8 սպիտակ և 4 սև գնդիկ: Տուփից հանում են մի պատահական գնդիկ: Որքա՞ն է այն բանի հավանականությունը, որ գնդիկը կլինի`
ա) սպիտակ
40%
բ) սև,
20% գ) կարմիր
40% դ)կանաչ 0
7․Աստղանիշի փոխարեն գրե՛ք այնպիսի ամբողջ թիվ, որի դեպքում կստացվի ճիշտ անհավասարություն.
2․Հողակտորի հատակագծի մասշտաբը 1 ։ 5000 է։ Ինչքա՞ն կլինի հողակտորում երկու կետերի հեռավորությունը, եթե համապատասխան կետերի հեռավորությունը հատակագծում հավասար է 15սմ:
15 x 5000 = 75000
3․ Զամբյուղում կա 300 խնձոր։ Գտե՛ք խնձորների քանակի 20%-ը:
300 : 100 = 3
3 x 20 = 60
4․Գտիր նշված թվերի տոկոսները
300-ի 15%-ը
300 : 100 = 3
3 x 15 = 45
400-ի 25%-ը
400 : 100 = 4
4 x 25 = 100
600-ի 30%-ը
600 : 100 = 6
6 x 30 = 180
5․Հայտնի է, որ 100 լամպից 5-ը խոտան են լինում։ Որքա՞ն է խոտան լամպ գնելու հավանականությունը։
5 %
6․ Տուփում կա 8 կարմիր, 8 սպիտակ և 4 սև գնդիկ: Տուփից հանում են մի պատահական գնդիկ: Որքա՞ն է այն բանի հավանականությունը, որ գնդիկը կլինի`
ա) սպիտակ
40%
բ) սև,
20% գ) կարմիր
40% դ)կանաչ 0
7․Աստղանիշի փոխարեն գրե՛ք այնպիսի ամբողջ թիվ, որի դեպքում կստացվի ճիշտ անհավասարություն.
Հիմքեր կամ հիդրօքսիդներ են կոչվում այն բարդ նյութերը, որոնք կազմված են մետաղի ատոմից և մեկ կամ մի քանի հիդրօքսիլ խմբերից:
Հիդրոքսիլ խումբ են անվանում մետաղին միացված OH խումբը: Հիմքերն անվանվում են համապատասխան մետաղի անվանն ավելացնելով հիդրօքսիդ բառը:
Օրինակ
լH)2-ը:
Անհամեմատ ավելի մեծ է ջրում չլուծվող հիմքերի թիվը՝ Mg(OH)2, Cu(OH)2, Fe(OH)2 և այլն:
Առավել հաճախ հանդիպող հիմքերի հատկությունները. 1. Նատրիումի և կալիումի հիդրօքսիդները NaOH և KOH Սպիտակ խոնավածուծ բյուրեղային նյութեր են, կլանում են խոնավություն և ածխաթթու գազ: Նատրիումի հիդրօքսիդը և նրա ջրային խիտ լուծույթը քայքայում են մաշկը, ուստի դրանց հետ պետք է շատ զգույշ վարվել:
Նատրիումի հիդրօքսիդը այլ կերպ կոչվում է կծու նատրոն (ունի ևս մեկ տեխնիկական անվանում՝ կաուստիկ սոդա):
Կալիումի հիդրօքսիդը կոչվում է կծու կալիում:
Կալիումի և նատրիումի հիդրօքսիդները կիրառվում են ապակու և օճառի արտադրությունում:
2. Կալցիումի հիդրօքսիդը կամ հանգած կիրը՝ Ca(OH)2, ջրում քիչ լուծվող սպիտակ փոշի է:
Ստացվում է չհանգած կիրը CaO մարելիս, հանգցնելիս: Թափանցիկ ջրային լուծույթը կոչվում է «կրաջուր», ջրային կախույթը՝ «կրակաթ»: Լայնորեն օգտագործվում է շինարարության մեջ, ինչպես նաև՝ կենցաղում` ընկույզի, դդմի մուրաբա պատրաստելիս:
Կալցիումի հիդրօքսիդը կամ հանգած կիրը ջրում քիչ լուծելի, սպիտակ, փխրուն փոշի է, որի ջրային լուծույթը կոչվում է կրաջուր: Օգտագործում են շինարարությունում, ինչպես նաև կենցաղում ՝ պահածոներ պատրաստելիս:
Հարցեր՝ 1.Ո՞ր նյութերն են կոչվում հիմքեր:
Հիմքեր կամ հիդրօքսիդներ են կոչվում այն բարդ նյութերը, որոնք կազմված են մետաղի ատոմից և մեկ կամ մի քանի հիդրօքսիլ խմբերից:
1)Կոորդինատային հարթության վրա կառուցե՛ք AB հատվածը, որի ծայրակետերն են․
ա)A(+2,-1), B(+3,-2)
բ)A(+3,+2), B(+2,+1)
գ)A(+4,+1), B(0,-2)
2)Կոորդինատային հարթության վրա կառուցե՛ք ABCD քառանկյունը, որի գագաթները հետևյալ կետերն են․
ա)A(-3,+2), B(+1,+1), C(+2,-2), D(-3,-4)
բ)A(+4,0), B(-2,+1), C(-3,-4), D(+4,-3)
3)Կոորդինատային հարթության վրա տրված են A(-2,3) և B(1,0) կետերը։ Կառուցե՛ք AB հատվածը և գտե՛ք օրդինատների առանցքի հետ նրա հատման կետը։
1
4)Մեքենան 3 ժամում A կետից հասավ C կետը՝ անցնելով 120 կմ, ապա նույնքան ժամանակում վերադարձավ B կետով անցնող շրջանցիկ ճանապարհով՝ արագությունն ավելացնելով 10 կմ/ժ-ով։ Որքա՞ն է B կետի հեռավորությունը A և C կետերից, եթե մեքենան C-ից B հասնելու համար երկու անգամ ավելի շատ ժամանակ ծախսեց, քան B-ից A հասնելու համար։
5)AB հատվածը C կետով բաժանվում է AC և CB երկու հատվածների։ CB հատվածի երկարությունը AC հատվածի երկարության2/3 -ն է։ Գտե՛ք AB հատվածի երկարությունը, եթե CB հատվածի երկարությունը 24 սմ է։
36
6) Հաշվի՛ր
1) 11 · (-12); = -132
2) -48 · (-8)= +384
3) (-3) : (-108) = +36
4) -6 · 100; = – 600
5) +30 · (+30); = – 900
6) (+594) · (-1); = – 594
7) 1 · (-894); = – 894
8) (-33) · 3; = 990
9) -921 · 0; = 0
10) (-3) · (+300); = -900
11) +26 · 1; = +26
12) (+20) · (-35). = -700
Լրացուցիչ աշխատանք (տանը)․
1)Կոորդինատային հարթության վրա կառուցե՛ք AB հատվածը, որի ծայրակետերն են․
ա)A(-1,+1), B(0,0)
բ)A(0,+1), B(+1,0)
գ)A(+4,-4), B(+3,-3)
2)Կոորդինատային հարթության վրա կառուցե՛ք ABC եռանկյունը, որի գագաթները հետևյալ կետերն են․
Իրական կյանքի բազմաթիվ իրավիճակներում պահանջվող օբյեկտի դիրքը ճշգրիտ նկարագրելու համար մենք օգտագործում ենք երկու թիվ (մեծություն կամ այլ նշաններ): Օրինակ՝ 1․ կինոթատրոններում կամ թատրոններում հանդիսատեսի տեղը նկարագրվում է շարքի և նստատեղի համարով: 2․ Շախմատի տախտակի վրա խաղաքարերի դիրքը նկարագրվում է շարքի և սյունակի համարներով:
***
Դեռ XVII-րդ դարում ֆրանսիացի մաթեմատիկոս և փիլիսոփա Ռենե Դեկարտը հարթության վրա կետի դիրքը նկարագրելու համար առաջարկեց երկու կոորդինատների մեթոդը: Այդ պատճառով կոորդինատային համակարգը կոչվում է նրա անունով՝ Դեկարտյան կոորդինատային համակարգ։
Դեկարտյան կոորդինատային համակարգն (նկար 1․) ունի մի քանի հատկություն․
1. Հորիզոնական ուղիղը կոչվում է Ox կամ աբսցիսների առանցք, իսկ ուղղահայաց ուղիղը կոչվում է Oy կամ օրդինատների առանցք:
2. Ուղիղների հատման կետը կոչվում է կոորդինատային համակարգի սկզբնակետ: Սովորաբար այն նշանակում են O տառով, 0 թվով:
3. Յուրաքանչյուր առանց (ուղիղ) բաժանված է միավոր հատվածների՝ դրական բացասական թվերը և 0-ն։
4․ Հարթության վրա յուրաքանչյուր (A) կետի դիրքը որոշելու համար գտնում են երկու կոորդինատ՝ x-ը և y-ը (աբսցիսը և օրդինատը) և գրում այսպես՝ A(x;y):
Եթե հարթության վրա տրված է կոորդինատային համակարգ, ապա այդ հարթությունը կոչվում է կոորդինատային հարթություն:
Կոորդինատային առանցքները հարթությունը բաժանում են 4 մասերի, որոնք կոչվում են քառորդներ: ** I-ին քառորդում են գտնվում աբսցիսների և օրդինատների առանցքների դրական մասերը: ** II-րդ քառորդում գտնվում են աբսցիսների առանցքի բացասական և օրդինատների առանցքի դրական մասերը: ** III-րդ քառորդում են աբսցիսների և օրդինատների առանցքների բացասական մասերը: ** IV-րդ քառորդում գտնվում են աբսցիսների առանցքի դրական և օրդինատների առանցքի բացասական մասերը:
Առաջադրանքներ․
1)Ինչի՞ է հավասար օրդինատների առանցքի վրա գտնվող կետի աբսցիսը։
0 կամ օ
2)Կառուցե՛ք կոորդինատների ուղղանկյուն համակարգ և հարթության վրա նշե՛ք հետևյալ կետերը․
ա)A(-2, -4)
բ)B(0, +3)
գ)C(-1, 0)
դ)D(+1, -2)
ե)E(+5, -5)
զ)G(+4, -4)
է)H(+3, -3)
ը)M(-2, -6)
թ)N(-5, +4)
3)Geogebra ծրագրի օգնությամբ նշե՛ք տրված կետերը և գրե՛ք կետերի կոորդինատները․
4)Կոորդինատային հարթության ո՞ր քառորդում են գտնվում հետևյալ կետերը։Geogebra ծրագրի օգնությամբ նշե՛ք տրված կետերը․
ա)A(-7, +2)
թ
բ)B(+3, +1)
գ)C(-3, -5)
3
դ)D(-15, +6)
2
ե)E(+10, 0)
1
զ)F(0, -30)
2
է)G(+4, -2)
4
ը)H(+3, -7)
Լրացուցիչ աշխատանք (տանը)․
1)Ինչի՞ է հավասար օրդինատների առանցքի վրա գտնվող կետի աբսցիսը։
0
2)Կառուցե՛ք կոորդինատների ուղղանկյուն համակարգ և նշե՛ք հետևյալ կետերը․
ա)A(+3, +4)
բ)B(-2, +1)
գ)C(-3, -4)
դ)D(0, +1)
ե)E(-5, +3)
զ)F(+3, -5)
է)G(+1, 0)
ը)M(+6, +4)
թ)N(-2, -4)
ժ)P(-1, -3)
3)Geogebra ծրագրի օգնությամբ նշե՛ք տրված կետերը և գրե՛ք կետերի կոորդինատները․
(1;0)
(4;0)
(3;1)
(2;2)
(1;3)
(0;1)
(-1 ;2 )
(-2 ; 3 )
(-3 ; 0)
(-2;-2)
(0;-2)
(3;-2)
(5;-3)
4)Կոորդինատային հարթության ո՞ր քառորդում են գտնվում հետևյալ կետերը.
Թե աշխարհում փակ դռներ կան, թող որ բացվեն այս գիշեր, Ու Նոր տարին նոր խնդությամբ թող ներս մտնի այս գիշեր, Թե կան դատարկ, համր տներ` մանկան ճիչով թող լցվեն, Ով փնտրում է սրտանց մեկին` հանկարծ գտնի այս գիշեր
Թե կան լացող, տխուր աչքեր, թող ծիծաղեն այս գիշեր, Կանչող ձեռքերն իրար հասնեն, հրաշք ապրեն այս գիշեր: Թե կան սրտեր` չար նախանձով, դառնան բարի ու ներող, Եվ ուրիշի ուրախ կյանքով խանդավառվեն այս գիշեր: Թե մոլորված անցորդներ կան, դարձի թող գան այս գիշեր, Սրբագործված սիրով մտնեն իրենց օջախն այս գիշեր, Թե կան բախտի փշոտ ճամփեք, թող ծաղկունքով կանաչեն Ու երջանիկ սպասումով բոլորն արբեն այս գիշեր… Թե աշխարհում պանդուխտներ կան, թող տուն դառնան այս գիշեր, Հայրենական հավերժությամբ ողջագուրվեն այս գիշեր:
Վահագն Դավթյան «Իջնում է ձյունը, իջնում լույսի պես»
Իջնում է ձյունը, իջնում լույսի պես, Իջնում է խոնարհ ու իջնում է հեզ, Իջնում է, հալչում այտերին մանկան, Մետաքսով զուգում անցնող աղջկան…
Իջնում է ձյունը, իջնում լույսի պես Եվ այնքա՜ն-այնքա՜ն քնքշորեն մաղում, Որ թվում է, թե այդքան մեղմ ու հեզ Ոչ մի բան չկա արար աշխարհում…
Եվ վաղը, սակայն, երբ լինի գարուն, Երբ դիպչի նրան համբույրն արևին Նա պիտի հալչի, հոսի վարարուն, Թռչի լեռներից, ժայռերը ձևի:
Անդունդների մեջ պիտի շառաչի, Պիտի փրփրա, պիտի հառաչի, Պիտի որոտա խոլ ամպրոպի պես Այս ձյունը խոնարհ, ձյունը մեղմ ու հեզ…
Համո Սահյան «Եղևնին»
Անտառից եկած կանաչ եղևնին, Հիշում է կանաչ իր ընկերներին, Արահետներն է հիշում ձյունի տակ, Հիշում է բացատն ու բուքն սպիտակ: Երկինքն է հիշում իր գլխի վերև, Եվ իր մայր անտառն ասեղնատերև, Հովերն է հիշում նա գարնանային, Որ իրեն այնպես օրորում էին: Վաղորդյան ցողի գոհարն է հիշում, Եվ մայրամուտի թևերն աբրեշում, Հիշում է սոսափն ամեն մի ծառի, Խարույկն է հիշում անտառապահի: Հիշում է բոլորն ու չի ափսոսում, Որ էլ անտառի երգը չի լսում, Ինչո՞ւ ափսոսա, երբ իր թևերին Գարուն է բերել երեխաներին, Գարուն է բերել այս ձմռան օրով Եվ տուն է մտել կանաչ շորերով. Ե՞րբ է նա այսպես զուգվել, զարդարվել Եվ մարդկանց այսքան հրճվանք պատճառել, Ե՞րբ է նա եղել այսքան երջանիկ Ու ե՞րբ է տեսել այսքան խաղալիք: Ե՞րբ են նրա մոտ այսքան մանուկներ Երգել ու պարել մինչև ուշ գիշեր… Զարդարանքներով, աստղերով իր պերճ Կանգնել է ուրախ մանուկների մեջ, Այնպես հպարտ է նայում աշխարհին, Կարծես հենց ինքն է բերել Նոր տարին:
Համո Սահյան «Նոր տարու հետ նորանալով»
Հրաժեշտի ու հանդիպման Երանելի մի ակնթարթ… Զրը՜նգ զրը՜նգ,- ծոր է տալիս Ժամացույցի զանգը հպարտ: Սեղանների վրա թողած Իր օրհնությունն ու իր բարին, Հարազատի հոժարությամբ Հեռանում է հոգնած տարին: Մանուկ տարին իր սպիտակ Խանձարուրից աչքը բանում, Ուրախություն, ուրախություն, Ուրախություն է խոստանում:
***
Ուրախանանք նոր տարու հետ,- Նոր տարու հետ նորանալով, Հին հոգսի հետ մեր քունքերի Ճերմակն անգամ մոռանալով… Ուրախանանք նոր տարու հետ, Նոր տարու հետ նորանալով, Դալարելով մեր կյանք ապրենք, Ոչ թե դանդաղ չորանալով։
***
Խաղաղություն մաղթենք հողին, Մաղթենք` ամեն սար ու ձորում Բողբոջներին բացվելու բախտ Եվ ծիլերին հասկավորում: Սիրողներին մաքուր սիրո Հավատ մաղթենք մի հաստատուն, Իմաստունին կորով մաղթենք, Եվ կտրիճին իմաստություն։ Մերձավորին վստահություն, Մեծավորին` ներող հոգի, Բարուն ազատ թևեր մաղթենք Եվ բարություն ամեն ոքի:
***
Զարկենք թասերն ու դատարկենք Մեր այս սեղան-սինու կենաց, Քանի գինին մեզ չի խմել, Խմենք նաև գինու կենաց… Մեր սրտերում ուրախության Կրակն այնպես թող ճարճատի, Որ էլ հոգսի հետք չմնա Կնճիռներում մեր ճակատի: Ուրախանանք Նոր տարու հետ, Նոր տարու հետ զորանալով,- Շտկենք սապատն այս աշխարհի Թեկուզ մի քիչ կորանալով:
իմ կարցիքով «ՆՈՐ ՏԱՐՎԱ ԳԻՇԵՐ» բանաստեղծուցուն նոր տարվա գիշերի մասին իր ժամանակ լինում էն կախարդանք ։
բանաստեղծուցուն «Իջնում է ձյունը, իջնում լույսի պես» առտանըշում է ձունը։
բանաստեղծուցուն «Եղևնին» նվիրված է նոր տարվա ծառին , եղեվնիյին ։
իմ կարցիքով «Նոր տարու հետ նորանալով» որ ամին տարի երբ գալիս է մենաք մի տարի մեծանում ենք տարի հետ միասին ։